Otomobil
Moderator
Orta Doğu’da İran ile ABD arasındaki savaş ihtimali gündemdeyken, İran’ın liman kenti Bender Abbas’ta meydana gelen patlama ve ülkenin farklı bölgelerinden gelen yeni patlama ihbarları dikkatleri Tahran’a çevirdi.
Trump yönetiminin, İran’a bir anlaşma müzakere etmek üzere görüşmeye açık olduğunu çeşitli kanallar üzerinden ilettiği bildirildi. Axios’a konuşan üst düzey bir ABD’li yetkili, diplomatik temasların sürdüğünü doğruladı. Girişim, ABD Başkanı Donald Trump’ın Körfez bölgesinde büyük çaplı bir askeri yığınak emri vermesinin ardından geldi. Bu durum, olası görüşmelerin İran’a yönelik bir saldırıyı ve daha geniş çaplı bir bölgesel savaşı önleyip önleyemeyeceği sorusunu daha da kritik hale getiriyor.
ANKARA'DA KRİTİK TOPLANTI İHTİMALİ
Axios’un iki bölgesel kaynağa dayandırdığı haberine göre Türkiye, Mısır ve Katar, Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile üst düzey İranlı yetkililer arasında bu hafta Ankara’da bir toplantı organize etmeye çalışıyor. Sürece dahil ülkelerden bir yetkili, "İlerleme var, elimizden geleni yapıyoruz" ifadelerini kullandı. Gazze’deki ateşkes sürecinde Trump yönetimiyle birlikte çalışan bu üç ülkenin, ABD-İran görüşmelerini bölgesel bir savaşı önlemenin yolu olarak gördüğü belirtiliyor.
İSRAİL BASINI 'TÜRKİYE AKTİF ROL ÜSTLENİYOR' DEMİŞTİ
Nitekim dün, İsrailli Haaretz’te yayımlanan analize göre; Suudi Arabistan, Katar, Umman ve Mısır’dan oluşan Arap bloğu ise hem Washington hem de Tahran üzerinde müzakerelere dönülmesi için yoğun baskı uyguluyor. Habere göre bu süreçte en aktif arabuluculuk rolünü Türkiye üstleniyor.
İsrailli bir başka haber kaynağı Maariv ise ‘Erdoğan devrede’ başlıklı haberinde, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın yoğun diplomasi yürüttüğü, bu çabaların askeri tırmanma riskine karşı "en uygun seçenek" olarak görüldüğünü yazdı.
TAHRAN'A YÖNELİK SAAT İŞLİYOR
Öte yandan ABD Başkanı Trump, İran’a karşı olası bir askeri operasyonun saatinin işlediğini belirterek Tahran yönetimine net bir ültimatom verdi.
Trump’a göre İran, nükleer programını sonlandırmalı, İsrail’e ulaşabilecek füzeleri üretmeyi durdurmalı ve bölgedeki vekil güçlere desteğini kesmeli. Ancak uzmanlar, bu beklentinin uygulanmasının oldukça zor olduğunu ifade ediyor.
Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, "Büyük bir Armada İran’a doğru yola çıktı. Venezuela’da olduğu gibi, hazır, istekli ve görevini hızlı ve şiddetli şekilde yerine getirebilir" ifadelerini kullandı.
New York Times'ın haberine göre Trump burada Venezuela örneğini vererek Tahran’ı uyarmaya çalışıyor. ABD, Venezuela’da lider baskı altında direnince gece operasyonuyla müdahale etmişti. Ancak İran, Venezuela’dan daha büyük bir tehdit olarak görülüyor.
İSRAİL ŞEHİRLERİNE SALDIRMA RİSKİ
Habere göreİsrail şehirlerine saldırma kapasitesi ve bölgedeki istikrarsızlaştırıcı gücü nedeniyle operasyon planları hala karmaşık ve riskli.
Washington muhabiri David Sanger, Trump’ın Venezuela örneğini korkutma amacıyla kullandığını, ancak net bir hedef belirlemediğini vurguluyor.
İRAN CİDDİ ZARAR VERME POTANSİYELİNE SAHİP
Uzmanlara göre İran, Venezuela’dan farklı olarak ciddi zarar verme kapasitesine sahip. Askeri olarak zayıf görünmesine rağmen Tahran, ABD saldırısına karşı bölgeyi tam bir savaşa sürükleyebileceğini açıklamış durumda. İran’ın uzun menzilli balistik füzeleri yaklaşık 2 bin kilometre menzile sahip olup, tüm Orta Doğu’yu kapsıyor. İsrail ve ABD birlikleri olası saldırı durumunda hedef alınabilir.
HER SEÇENEK FARKLI ZORLUKLAR İÇERİYOR
Tel Aviv muhabiri Ronen Bergman, Haziran 2025’te sadece birkaç İran füzesinin İsrail hava savunmasını geçtiğini, ancak iki yıllık savaş sonrası İsrail’in füze önleme kapasitesinde eksiklikler bulunduğunu aktarıyor.
ABD’nin olası operasyonu, hedef ve kapsam açısından belirsiz. Habere göre Trump’ın amacı liderliği devirmek, İran füzelerini etkisiz hale getirmek veya nükleer programı tamamen sonlandırmak olabilir. Her seçenek farklı zorluklar içeriyor.
Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın dini lider tarafından yönetilen otoriter hükümetinin çözülmesinin Venezuela örneğine kıyasla çok daha zor olduğunu belirtiyor. Uzmanlar ve muhabirler, Trump’ın seçenekleri hala değerlendirdiğini ve yakın zamanda bir saldırının beklenmediğini ifade ediyor.
Güney İran’da bir apartman binasında meydana gelen ölümcül patlama, muhtemelen gaz sızıntısından kaynaklandı. Ancak ülke genelinde, olası dış saldırı endişesi nedeniyle halk tedirgin durumda.
WASHİNGTON POST: KÖRFEZ ÜLKERİNDEN ABD'YE UYARI
Trump yönetimi bölgeye büyük bir askeri yığınakla İran üzerindeki baskıyı artırırken, Basra Körfezi ülkeleri ABD’li yetkililere Tahran’ın füze programının hala ABD çıkarlarına ciddi zarar verebilecek kapasitede olduğu uyarısında bulunuyor. Konuya ilişkin bilgilendirilen iki Batılı yetkiliye göre, İran’ın füze kabiliyetleri tamamen ortadan kaldırılmış değil.
Yetkililer, İran’ın geçen haziranda İsrail’le yaşadığı 12 günlük savaşta füze programının kritik kayıplar verdiğini, ancak Körfez’deki bir ABD müttefiki tarafından hazırlanan değerlendirmede programın temel unsurlarının ayakta kaldığının ve bazı kapasitenin yeniden inşa edildiğinin tespit edildiğini aktardı.
İSRAİL, ABD'Yİ İRAN'A SALDIRI KONUSUNDA İKNA ETMEYE ÇALIŞTI
İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberine göre, toplantıya Netanyahu ve Zamir'in yanı sıra İsrail dış istihbarat servisi MOSSAD Direktörü David Barnea da katıldı.
Toplantının, İsrail Genelkurmay Başkanı Zamir ve üst düzey savunma yetkililerinin ABD'yi ziyaret ederek İran konusunda görüşmeler yapmasının ardından gelmesi dikkati çekti.
Zamir, ABD'ye tespit edilmesini zorlaştırmak için askeri uçak yerine özel bir uçakla gitti ve ABD'yi İran'a saldırıya ikna etmeye çalıştı.
ABD'lilerle diyalogda yer alan ve ismi paylaşılmayan bir İsrailli yetkili, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile sert bir müzakere yürütmek istediğini ve bunun İran'ın nükleer programının ortadan kalkmasına yol açacağını ileri sürdü.
Görüşmede İsrailli yetkililer, İsrail'in ABD'nin İran'a saldırı yapmasını tercih ettiğini belirterek saldırı düzenlenmemesinin bazı sonuçları olacağını, bu sonuçlardan birinin İran'ın nükleer silaha ulaşmakta ilerleme kaydetmesi olduğunu iddia etti.
Ayrıca İsrailli yetkililer, İran'ın nükleer füze programı konusundaki endişelerini de ABD'li yetkililere iletti.
Toplantıyla ilgili İsrail makamlarından resmi bir açıklama yapılmadı.
NE OLMUŞTU?
ABD, İran genelinde bir süredir ekonomik şikayetler nedeniyle süregelen gösterilerde protestoculara desteğini açıklarken, Tahran yönetimiyle müzakere söylemlerinin arka planında da ülkeye saldırı seçeneklerini değerlendirmeye devam ediyor.
Ocak ayının başından bu yana ABD medyasına konuşan hükümet ve ordu yetkilileri, İran'la gerilim tırmanırken hava ve deniz gücünün de hızla Orta Doğu'ya yönlendirildiğini vurguluyor.
Buna göre, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) uçak gemisi taarruz grubu, gelişmiş savaş uçağı filoları ve füze savunma sistemlerini bölgeye konuşlandırıyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın 28 Ocak'ta İran'a doğru devasa deniz gücünün ilerlediğini açıklamasının ardından da bölgeye sevkiyatın devam ettiği belirtiliyor.
CBS News kanalının haberinde, Trump'ın açıklamasından bu yana Orta Doğu'ya ilave muhrip geminin gönderildiği ve bölgedeki muhriplerinin sayısının 6'ya çıktığı ifade edildi.
Böylece Orta Doğu'da ABD Merkez Komutanlığının (CENTCOM) sorumluluk alanına giren muhripler arasında en son gönderilen "USS Delbert D. Black" gemisinin yanı sıra "USS Spruance", "USS Murphy", "USS Frank E. Petersen", "USS McFaul" ve "USS Mitscher" bulunuyor.
Bölgede ayrıca uçak gemisi "USS Abraham Lincoln" ile kıyı muharebe gemileri "USS Canberra", "USS Tulsa" ve "USS Santa Barbara", İran'a yönelik operasyon emri verilmesini bekliyor.
Ortalık karıştı!
İran-ABD restleşmesinde Ankara'nın planı! İsrail basını: Erdoğan devrede