Teknoloji
Moderator
MİLLİYET.COM.TR - İran-İsrail-ABD savaşı tüm şiddetiyle sürüyor. Karşılıklı misilleme saldırıları tüm şiddetiyle devam ederken, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunu hedef alan olası bir özel kuvvet operasyonu, son derece riskli olmasına rağmen savaşın seyrini değiştirebilecek bir hamle olarak değerlendiriliyor.
Uydu görüntülerine göre İran’ın uranyum stokunun bir kısmını sakladığı düşünülen Fordo’daki tesis dikkat çekiyor.
TRUMP İLE NETANYAHU’NUN PLANI: ÖLÜME MEYDAN OKUYAN OPERASYON
The Telegraph’ın “Savaşı sona erdirebilecek ölüme meydan okuyan nükleer komando görevi” başlıklı haberine göre, ABD Başkanı Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun iddialı bir planı değerlendirdiği bildirildi. İki liderin, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunu ele geçirmek amacıyla sahaya özel kuvvet konuşlandırmayı değerlendirdiği ifade edildi.
6 AŞAMALI OPERASYON
Habere göre, yüksek riskli bu operasyonun, yüzlerce kilogram radyoaktif maddeyi ele geçirmeyi ya da etkisiz hale getirmeyi hedefleyerek İran’ın nükleer silah üretimi için gerekli materyali kullanmasını engellemeyi amaçladığı belirtiliyor.
ABD uranyumu İran’daki tesislerden nasıl çıkarabilir?
1- Nükleer tesise özel operasyon hava indirme saldırısı.
2- Tesis çevresinde güvenlik çemberi oluşturulması.
3- Nükleer etkisizleştirme uzmanlarıyla zenginleştirilmiş uranyumun tespiti.
4- Güçlendirilmiş girişlerin kırılması ve yer altı kompleksine erişim.
5- Malzeme ve personelin tahliyesi veya alanın tutulması.
6- Uranyum stoklarının güvence altına alınması, taşınması veya imha edilmesi.
Habere göre böyle bir baskın operasyonunun, Haziran 2025’te ABD ve İsrail’in İran’ın nükleer programını hedef alan ancak uranyum stoklarını yok edemeyen hava saldırılarının tamamlayıcısı olabileceği değerlendiriliyor. Ayrıca stokların kalıntılarının, İsfahan, Fordo ve Natanz’daki ağır hasarlı tesislerin derinliklerinde saklandığı düşünülüyor.
TRUMP VE RUBIO SALDIRI SİNYALİ VERMİŞTİ
Trump, bu ayın başlarında gazetecilere yaptığı açıklamada, ‘Oraya ulaşamadılar ve bir noktada belki biz ulaşacağız. Henüz hedef almadık ama ileride yapabileceğimiz bir şey’ dedi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Kongre’de yaptığı konuşmada, “Birilerinin gidip bunu alması gerekecek,” ifadelerini kullandı.
İRAN’IN NÜKLEER TESİSLERİ
Natanz: İran’ın ana zenginleştirme tesisi olup yaklaşık 40 metre yer altında bulunuyor. 2002’de ortaya çıkarılan tesis, programın merkezinde yer alıyor. İsrailli yetkililer, son saldırılarda ağır hasar aldığını belirtiyor.
Fordo: 2009 yılında Kum yakınlarında bir dağın içine gizlice inşa edildi. Uçaksavar sistemleriyle korunuyor ve hava saldırılarına dayanacak şekilde tasarlandı. 2023’te yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum izleri bulundu.
Buşehr: Basra Körfezi kıyısında yer alan tesis, İran’ın tek ticari nükleer santralini barındırıyor. Rusya tarafından inşa edilen tesis, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı tarafından izleniyor.
Arak: Ağır su reaktörü, reaktörleri soğuturken plütonyum üretimiyle nükleer silah yapımına alternatif bir yol sunuyor.
İsfahan: İran’ın en büyük nükleer araştırma kompleksidir. Binlerce bilim insanının çalıştığı tesiste Çin yapımı reaktörler, hava üssü ve İHA üretim tesisleri bulunuyor.
Tahran: İran Atom Enerjisi Kurumu’nun merkezi olup araştırma reaktörü 1967’de ABD tarafından sağlandı.
‘SON DERECE RİSKLİ OPERASYON’
İngiliz basınına göre askeri uzmanlar, böyle bir operasyonun son derece riskli olacağı ve son dönemdeki özel kuvvet operasyonlarından çok daha karmaşık bir yapıya sahip bulunduğu konusunda uyarıyor.
Radyoaktif materyalin güvenli şekilde bulunması ve taşınması, operasyonun saatler değil günler sürebileceği anlamına geliyor.
Ayrıca habere göre bu tür bir görev, düşman topraklarında yüzlerce askerin konuşlandırılmasını gerektirerek askeri risk ve angajman seviyesini ciddi şekilde artırabilir.
‘TARİHİN EN BÜYÜK ÖZEL KUVVET HAREKATI’
Eski NATO komutanı emekli amiral James Stavridis, bu tür bir operasyonun ‘muhtemelen tarihin en büyük özel kuvvet harekatı’ olabileceğini belirtti.
Haziran 2025 saldırılarından önce İran’ın yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş 400 kilogramdan fazla uranyuma sahip olduğu tahmin ediliyordu.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na göre bu miktarın yaklaşık yarısının hala İsfahan’daki tünel komplekslerinde bulunduğu değerlendiriliyor.
İRAN, ‘ENKAZ ALTINDA’ DEMİŞTİ
İran, uranyum stokunun “enkaz altında” olduğunu açıkladı. Ancak ABD’li yetkililer, stokların taşınmış olabileceği ya da yakında taşınabileceği konusunda endişe duyuyor. Uzmanlara göre böyle bir operasyon, yalnızca elit birlikleri değil aynı zamanda ileri düzey bilimsel uzmanlığı da gerektiriyor.
ABD Delta Force gibi özel kuvvetler ile İngiltere’nin SAS birliklerine benzer ekiplerin görev alabileceği belirtiliyor.
‘NEREDEYSE İMKANSIZ’ GÖREV
Uzmanlara göre yaklaşık 400 kilogramlık stok 30 ila 60 silindir arasında olabilir ve bunların taşınması son derece dikkat gerektirir. Nemle temas etmesi halinde zehirli kimyasallar oluşabileceği uyarısı yapılıyor.
Bilim insanı François Diaz-Maurin, operasyonun “lojistik ve taktik açıdan son derece tehlikeli, hatta neredeyse imkansız” olduğunu ifade etti.
Diaz-Maurin, İsfahan’ın ABD deniz unsurlarına yüzlerce mil uzaklıkta bulunduğunu ve aktif savaş bölgesinde uzun menzilli operasyon gerektirdiğini belirtti.
‘YÜZLERCE HATTA BİNLERCE KİŞİ GEREKEBİLİR’
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden Joseph Rodgers, İran’da böyle bir operasyonun çok daha büyük riskler taşıyacağını belirtti. Rodgers, “İran’ın nükleer materyalini zorla ele geçirmek son derece yüksek risk içerir” dedi. Operasyonun, malzemenin bulunduğu derinlik ve tesis sayısına bağlı olarak yüzlerce hatta binlerce personel gerektirebileceğini ifade etti.
Yunan basını Baykar K2'leri manşete taşıdı! 'Türkiye, Avrupa savunmasını fethetti'
Savaşın 18'inci gününde Orta Doğu yangın yeri! İran'ın 'gölge lideri' Laricani'ye suikast: İsrail 'öldürdük' dedi, 3 cümlelik mesaj geldi